CƠ SINH HỌC TRONG TENNIS

Theo các chuyên gia nghiên cứu môn thể thao này, thành công trong tennis, dù ít hay nhiều đều phải quy tụ nhiều yếu tố, từ tài năng thiên phú của người chơi, phương pháp huấn luyện, loại vợt phù hợp... và sự thấu hiểu những khía cạnh này Ở góc độ khoa học. Đó cũng là lý do để bộ môn nghiên cứu cơ sinh học tennis ra đời.
Cơ sinh học là môn nghiên cứu cơ thể sống di chuyển thế nào dựa vào khoa học về sinh vật học và cơ học. Ở khía cạnhvật học, cần phải hiểu cơ chế giải phẫu (cấu trúc và các bộ phận cơ thể sống) và hiểu chức năng sinh lý của các bộ phận. Ở khía cạnh cơ học, cần phải hiểu tĩnh học và động học. Phải hiểu tường tận những thứ này thì mới hiểu được cơ sinh học.
Trong tennis, chúng ta dùng vợt để vận chuyển năng lượng từ cơ thể vào bóng để tạo ra tốc độ và độ xoáy cho bóng. Năng lượng có thể là tiềm tàng (năng lượng dự trữ) hoặc động năng (năng lượng do chuyển động mà có). Loại năng lượng dự trữ là năng lượng đàn hồi chứa trong các cơ, gân, dây chằng khi chịu áp lực nào đó. Động năng là năng lượng ta sử dụng để tăng tốc quả bóng từ “vị trí nghỉ” đến quãng đường mong muốn.
Vậy thì, cơ thể sẽ chuyển năng lượng cần thiết cho quả bóng ra sao?
Hãy xem cơ thể là một chuỗi các mối nối liên kết với nhau và có ảnh hưởng đến nhau một cách đặc trưng và mật thiết. Ví dụ, bàn chân được liên kết với ống chân bằng gân cổ chân. Cổ chân lại gắn với đùi hông bằng dây chằng đầu gối. Và cứ thế, chuỗi liên kết đi dần lên phần trên cơ thể.
Ở cú đánh forehand chẳng hạn. Khi mở vợt ra phía sau, toàn bộ trọng lượng cơ thể dồn vào chân sau. Khi đánh bóng, lực sẽ được đẩy từ bàn chân sau lên đầu gối sau rồi lên hông và cùng với đà xoay của vai ra cánh tay làm lực thoát hết ra đầu vợt. Lúc kết thúc cú đánh thì toàn bộ lực ở chân sau hoàn toàn được giải phóng, trọng lực dồn hết ra chân trước.
Toàn bộ tiến trình này được diễn ra theo một dòng chảy rất suôn sẻ trong một khoảng thời gian ngắn để vận chuyển năng lượng từ lúc nạp (dồn trọng tâm cơ thể vào chân sau) cho đến lúc giải phóng (dồn trọng tâm cơ thể vào chân trước).

Nhờ hiểu rõ cơ sinh học mà các huấn luyện viên có thể phát hiện ưu nhược điểm của các tay vợt để tìm ra giải pháp tập và sửa tối ưu giúp các tay vợt đó cải thiện thành tích. Như Djokovic chẳng hạn, anh rất mê Sampras và muôn chơi backhand bằng một tay nhưng bà Gencic, HLV đầu tiên của Djokovic, kiên quyết bắt anh chơi backhand bằng hai tay vì bà hiểu Djokovic chỉ phù hợp với cú backhand này.
Hay như Murray, tay vợt có xương bánh chè cho đôi ngày trước rất khó ngồi xổm chứ không nói gì đến chuyện quỳ hai chân xuống đánh bóng nhưng nhờ được phát hiện và được cho áp dụng các phương pháp tập kịp thời nên anh đã sửa được dị tật đó để trở thành tay vợt giỏi.
HLV Rodriguez đã nghiên cứu rất kỹ động tác ném bóng của cầu thủ bóng bầu dục Brett Favre để cải thiện cú giao bóng cho tay vợt nữ Henin. Hoặc Roddick chẳng hạn, anh vốn rất mê ném bóng chày từ hồi nhỏ nên các cú giao bóng trong tennis của anh rất tự nhiên và rất nặng, nếu không chọn tennis thì Roddick sẽ là VĐV bóng chày rất cừ.
Hiểu đúng cơ chế vận hành của các bộ phận trong cơ thể mỗi khi vung vợt cũng giúp người chơi giảm nguy cơ chấn thương. Chúng tôi hy vọng, ít nhất, độc giả sẽ tránh được những cơn đau bả vai, khuỷu tay, cổ tay (những chấn thương thường gặp ở người chơi tennis) sau khi đọc bài viết này.
  • Tác giả bài viết: Tín Nghĩa