PHÒNG CHỐNG CHẤN THƯƠNG TRONG TENNIS

''Chiếc xe F1 là chiếc chạy nhanh nhưng nó dễ hỏng hơn chiếc xe của bạn vì nó luôn bị đặt ở trạng thái giới hạn. Nếu cơ thể bạn cũng bị đặt trong trạng thái này, bạn cũng dễ hỏng như nó”. Rafael Nadal
Tập và chơi tennis một cách khoa học sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh. Nếu không tuân thủ, người chơi sẽ dễ gặp phải chấn thương . . .
Chơi tennis trong điều kiện bị đau có thể dẫn tới chấn thương kinh niên.
Nếu không khởi động kỹ trước khi thi đấu, các tay vợt có thể gặp chấn thương khi thực hiện các động tác khó.
 
 
     Những nghiên cứu ở Mỹ cho thấy hầu hết các chấn thương xảy ra cho những  người chơi tennis nghiệp dư (amateur) do những nguyên nhân sau:
1.   Khởi động không đúng cách hoặc người chơi không chú trọng đến việc khởi động trước khi chơi tennis. Thông thường người chơi tennis hay lao nhanh vào thi đấu khi cơ thể của họ, hay nói một cách cụ thể là hệ thống tuần hoàn hô hấp, các nhóm cơ bắp, các khớp... chưa có sự chuẩn bị cho những hoạt động có tính cường độ cao hơn so với hoạt động bình thường.
Như chúng ta biết khi chơi tennis đòi hỏi sự hoạt động của tất cả các bộ phận của cơ thể tham gia vào các hoạt động đó, vì vậy những chấn thương về cơ bắp, dây chằng, các khớp rất dễ xảy ra. Thậm chí đối với những người có tiền sử tim mạch hay huyết áp cũng có thể bị đột quỵ khi chơi với lượng vận động có cường độ cao mà không kiểm soát được trạng thái của cơ thể mình. Vì vậy để tránh chấn thương người chơi tennis cần chú trọng phương pháp khởi động sau:
·        Chạy nhẹ (jogging): và tăng dần tốc độ trong 10 phút. Chạy khởi động là một trong những bài tập giúp cơ thể làm nóng nhanh nhất đặc biệt khi chạy nhẹ nhàng sẽ kích thích các cơ bắp và khớp. Ngoài ra việc chạy khởi động cũng làm hệ thống hô hấp, tuần hoàn thích nghi với các hoạt động mang tính cường độ cao hơn. Chạy nhẹ nhàng và tăng tốc dần không quá 60% khả năng của cơ thể kéo dài trong 10 phút sẽ giúp cho cơ thể sẵn sang với những cú đánh bóng, đập bóng, hay các bước di chuyển hoặc dừng đột ngột trong khi chơi tennis. Những nghiên cứu của các nhà khoa học thể thao tại Mỹ cho rằng bí quyết phòng tránh chấn thương khi chơi thể thao nói chung và chơi tennis nói riêng là chạy khởi động nhẹ nhàng. Bạn nên nhớ câu này: “10 phút chạy khởi động trước các cuộc chơi tennis sẽ giúp bạn phòng tránh chấn thương hữu hiện nhất”.
·        Các bài tập căng cơ (stretching) khởi động trước khi chạy hay sau khi chạy 10 phút là một trong những phương pháp giúp tất cả các nhóm cơ  và dây chằng kéo căng ở mức tối đa. Như chúng ta biết khi chơi tennis các nhóm cơ và dây chằng sẽ luôn ở tình trạng kéo căng vì vậy khi khởi động các bài tập căng cơ là chuẩn bị trước cho các hoạt động thi đấu. Bạn nên tìm cho mình một huấn luyện viên thể thao hướng dẫn bạn tập các bài tập căng cơ.
2.         Ở Mỹ, hầu hết các sân tập tennis cũng giống như ở Việt Nam đều rất cứng, không có độ đàn hồi nên đây chính là nguyên nhân gây ra các chấn thương cổ chân và đầu gối. Vì vậy người chơi tennis ở mặt sân cứng cần trang bị cho mình đôi giày có độ đàn hồi tốt. Bắt đầu từ thập niên 90 cho đến nay, các hãng sản xuất giày chơi tennis chuyên dùng luôn có độ đàn hồi cao dùng cho người chơi tennis trên sân cứng. Cần lưu ý người chơi tennis không được nhầm lẫn trong việc sử dụng giày chạy (running shoes) để dẫn đến các chấn thương cổ chân và đầu gối.
3.         Các chấn thương cổ tay hay hội chứng đau khuỷu tay (elbow) hoặc nghiêm trọng hơn đứt gân ở khớp vai thường là do người chơi tennis không sử dụng đúng loại vợt tennis. Cần chú ý các thông số kỹ thuật cùng chiều dài và trọng lượng của vợt. Vấn đề này cần được các chuyên gia thể thao tư vấn một cách chính xác để người chơi tennis chọn cho mình cây vợt phù hợp. Các bác sĩ thể thao Mỹ khuyến cáo những người chơi tennis nên dựa vào thể trạng và sức khỏe của mình mà chọn vợt. Đặc biệt là sau tuổi 35 cần phải sử dụng các loại vợt có trợ lực giúp cho người chơi tennis cảm thấy thoải mái và hiệu quả hơn. Sự chọn lựa cẩn thận và chính xác loại vợt phù hợp với thể trạng và sức khỏe cửa mình còn quan trọng hơn cả việc ngăn ngừa các chấn thương ở cổ tay, khủy tay hay các chấn thương ở khớp.
4.         Các chấn thương cũng thường xảy ra cho người chơi tennis là do chơi quá sức. Những nghiên cứu tại Mỹ cho thấy việc chơi kéo dài thời gian không có quãng nghỉ dẫn đến mất sự kiểm soát của cơ thể cũng sẽ dẫn đến các chấn thương rất trầm trọng như đứt gân hoặc rách sụn đầu gối, cổ chân hay khớp vai. Nguy hiểm hơn là dẫn đến đột quỵ. Do đó các bác sỹ thể thao thường khuyến cáo nên chơi tennis có thời gian nghỉ. Thí dụ như khi chơi xong 1 ván (1 set) nên nghỉ giữa quãng khoảng 5 đến 10 phút. Thời gian nghỉ giúp cho người chơi tennis hồi phục cơ và khớp đồng thời tái tạo lại trạng thái cân bằng cho cơ thể.
5.         Các chấn thương cũng hay xảy ra khi người chơi tennis thiếu năng lượng hay là khi chơi tennis trong tình trạng quá đói (hơn 6 tiếng không ăn), hoặc cơ thể thiếu nước trầm trọng. Chính điều này rất dễ dẫn đến chấn thương do khả năng hoạt động kém của người chơi tennis và họ mất sự kiểm soát cơ thể của mình. Do vậy các bác sỹ thể thao khuyên nên ăn trước khi chơi 4 tiếng và trong quá trình chơi tennis, khi cảm thấy đói người chơi có thể nạp thêm năng lượng  bằng ăn nhẹ các thức ăn dinh dưỡng thể thao, bánh biscuit hay chuối. Uống nước nhiều khi chơi tennis nhằm bù đắp lượng nước mất đi do mồ hôi.
6.         Hồi phục tốt cũng là hình thức phòng tránh chấn thương, các nghiên cứu tại Mỹ cho thấy việc chạy nhẹ 10 phút sau mỗi lần chơi tennis sẽ giúp cơ thể đào thải các chất acid lactid ra khỏi cơ bắp và giúp cơ thể tái tạo năng lượng cho các lần chơi tennis tiếp theo.
     Trên đây là một số bí quyết đã được nghiên cứu tại Mỹ  để người chơi tennis có thể phòng tránh chấn thương một cách hữu hiệu nhất và đem lại niềm vui cùng sức khỏe tốt cho những ai đam mê môn tennis.
  • Tác giả bài viết: bs thể thao TUÂN NGUYỄN